The Cloud Podcast

วันที่ 31 มีนาคม คือ ‘วันเจษฎา’ วันที่ระลึกถึง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพ พ.ศ. 2330 คณะรัฐมนตรีประกาศให้เป็นวันสำคัญของชาติ เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณด้านการทำนุบำรุงบ้านเมือง การค้า และการพาณิชย์นาวีไทย
หากกรุงรัตนโกสินทร์ในระยะแรกคือช่วงเวลาของการตั้งหลัก รัชสมัยของรัชกาลที่ 3 คือช่วงที่จารีตถูกจัดวางให้ครบถ้วน บ้านเมืองสงบลงหลังศึกสงคราม การค้าสำเภาเฟื่องฟู รายได้หลั่งไหลเข้าสู่พระคลัง สิ่งที่พระองค์เลือกคือการวางรากฐานที่มั่นคงให้เมืองหลวงเติบโตอย่างมีรูปแบบ
วัดสำคัญจำนวนมากได้รับการสถาปนาหรือปฏิสังขรณ์ในยุคนี้ ไม่ว่าจะเป็น วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร และวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร จากศาสนสถานของสยามยุคหนึ่ง กลายเป็นภาพจำของประเทศไทยในอีกยุคหนึ่ง และยังเป็นพื้นที่ที่ผู้คนจากทั่วโลกเดินทางมาเยือน สิ่งที่เคยเป็นการลงทุนของสยามในศตวรรษที่ 19 จึงยังส่งผลมาถึงประเทศไทยในปัจจุบัน
ในบรรดาวัดเหล่านั้น วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารหรือวัดโพธิ์ คือหลักฐานสำคัญของแนวพระราชดำริด้านความรู้ ศิลาจารึกและแผ่นหินอ่อนกว่า 1,360 แผ่น บรรจุเนื้อหาตั้งแต่การแพทย์แผนไทย ตำรายา การนวดไทย วรรณกรรม โหราศาสตร์ ไปจนถึงศิลปศาสตร์แขนงต่าง ๆ ความรู้ที่เคยอยู่ในคัมภีร์และจำกัดอยู่ในหมู่ผู้รู้ปรากฏต่อสายตาสาธารณะอย่างถาวร วัดโพธิ์จึงได้รับการขนานนามว่าเป็น มหาวิทยาลัยเปิดแห่งแรกของสยาม และจารึกชุดนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกโดยยูเนสโกในเวลาต่อมา
ด้านศิลปกรรม พระองค์สร้างสิ่งที่เรียกว่า พระราชนิยมรัชกาลที่ 3 ซึ่งรับอิทธิพลศิลปะจีนอย่างชัดเจน ทั้งลวดลาย เครื่องถ้วย กระเบื้อง และผังวัดแบบฮวงจุ้ย ตัวอย่างเด่นคือวัดราชโอรสารามราชวรวิหารที่สะท้อนการผสมผสานศิลปะจีนกับจารีตไทยจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของยุค
ที่วัดเทพธิดารามวรวิหาร รูปภิกษุณี 52 องค์ และพระมหาปชาบดีโคตมีที่ประดิษฐานอยู่ในพื้นที่วัดหลวง สะท้อนการให้คุณค่าบทบาทสตรีในพุทธศาสนา เป็นหลักฐานทางศิลปกรรมที่บอกเล่าทัศนะทางศาสนาและสังคมของยุคนั้น
ในรายการยังมีการตีความเพิ่มเติมด้วยว่า บริบทโลกสมัยของรัชกาลที่ 3 ตรงกับช่วงที่จักรวรรษอังกฤษยึดอังกฤษยึดศรีลังกา (ลังกา) ศูนย์กลางเถรวาทดั้งเดิมถูกยึดโดยชนชาติต่างศาสนา การทำนุบำรุงวัดและศาสนสถานจำนวนมากในสมัยรัชกาลที่ 3 อาจสะท้อนความพยายามยกระดับบทบาทของสยามในฐานะศูนย์กลางพุทธเถรวาทของภูมิภาค งานสถาปัตยกรรมสำคัญอย่าง โลหะปราสาท ที่วัดราชนัดดารามวรวิหาร ซึ่งเริ่มก่อสร้างในรัชกาลที่ 3 และแล้วเสร็จในรัชกาลต่อมา จึงถูกมองว่ามีนัยทั้งทางศาสนาและการเมืองควบคู่กัน
ติดตามทั้งหมดได้ในรายการอารามบอย กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล และ ดร.ณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ วิทยากรด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และทายาทรุ่นที่ 4 ยาดมโป๊ยเซียน ที่จะพาศึกษางานของรัชกาลที่ 3 ผ่านวัด ศิลปกรรม และแนวพระราชดำริ ซึ่งยังส่งผลต่อเศรษฐกิจไทยทั้งประเทศมาจนถึงวันนี้

พวกเราได้กลับมาเห็น อ้อง-สุรสีห์ อิทธิกุล อีกครั้งฐานะนักแสดงจากบท ‘สส.วุฒิ’ ผู้ทรงอิทธิพล จากซีรีส์ สาธุ 2 หรือ ‘ปู่เขียว’ จาก Analog Squad ทีมรักนักหลอก แต่สำหรับคอเพลงไทย เขาคือตำนานที่วางรากฐานดนตรีร่วมสมัย บุกเบิกดนตรีรูปแบบใหม่ในวงการ เจ้าของบทเพลง ปราสาททราย ผลงานขึ้นหิ้งที่บรรเลงนับครั้งไม่ถ้วน
จากบ้านที่อบอวลด้วยเสียงเปียโนของคุณพ่อ อ้อง สุรสีห์ เริ่มหลงรักดนตรีผ่านเสียงแอคคอร์เดียนในรั้ววชิราวุธ และเรียนดนตรีคลาสสิกที่สหรัฐอเมริกา ด้วยสิ่งที่เรียนมาทำให้เขาสมัครวงดุริยางค์ทหารบก จากนั้นได้รวมตัวกับยอดฝีมือตั้งบริษัททำเพลงโฆษณาที่แปลกใหม่ แม้จะออกปากว่าเป็นคนพูดไม่เก่งและประหม่าทุกครั้งที่ต้องยืนลำพังบนเวที แต่เขากลับเลือกเผชิญหน้ากับความท้าทายใหม่ ๆ อย่างการแสดงในวัย 70 ปีที่ต้องจำบทละครด้วยการซ้อมบทกับแมวที่บ้าน 
Coming of Age ตอนนี้ อ้อง สุรสีห์ แสดงให้เห็นว่า ท่ามกลางโลกที่หมุนไว เขายังคงเดินสลับวิ่งด้วยจังหวะของตัวเอง ในการเป็นนักดนตรีไปจนถึงตอนที่ไม่มีคนฟัง และพิสูจน์ให้เห็นว่าความสำเร็จที่แท้จริงอาจไม่สำคัญเท่าการได้เล่นดนตรี 

‘openbooks CLUB กับ The Cloud’ (OPTC) คือรายการพอดแคสต์ที่สำนักพิมพ์ openbooks ร่วมกับ The Cloud หยิบหนังสือเล่มดังของโลกมาเล่า ไม่ใช่เพียงเนื้อหา แต่เน้นที่มา นักเขียน และปรากฏการณ์ที่หนังสือเล่มนี้สร้างไว้กับโลก 
ตอนนี้จะคุยกันถึงเรื่อง Zen ตั้งแต่จุดเริ่มต้นจากรอยยิ้มของพระมหากัสสปะ การเดินทางมาเติบโตที่จีนโดยพระโพธิธรรมหรือท่านตั๊กม้อ การหยั่งรากลึกในประเทศญี่ปุ่น จนกลายเป็นที่วางหัวใจของชาวญี่ปุ่นในช่วงที่ประเทศอยู่ในภาวะยากลำบากที่สุดหลังแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2 แล้วอะไรทำให้ชาวตะวันตกยุคแสวงหาเบือนหน้าจากแนวคิดตะวันตกมุ่งสู่ปรัชญาตะวันออก จนทำให้เซนกลายเป็นที่สนใจไปทั่วโลก
เราจะคุยเรื่องเซนกันผ่านหนังสือ 6 เล่ม โดยนักเขียนที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก ได้แก่ เซนกับวัฒนธรรมญี่ปุ่น โดย ดี. ที. ซูซูกิ, หนังสือแห่งชา โดย คะคุโซ โอคะคุระ, วะบิ-ซะบิ: ความคิดสืบเนื่อง โดย เลนาร์ด โคเรน, เซนกับศิลปะการบำรุงรักษามอเตอร์ไซค์ โดย โรเบิร์ต เอ็ม. เพอร์ซิก, มูซาชิ: ปัจฉิมบรรพ | ลำดับ 3: ภาคลม โดย สุวินัย ภรณวลัย และ ดอกไม้ไม่จำนรรจ์ โดย ท่านเซนไค ชิบายามะ ซึ่งทั้งหมดนี้รวบรวมตัวอย่างจากแต่ละเล่มอยู่ใน OPEN 54 ฉบับ Zen

เจ-มณฑล จิรา เคยเป็นดาราวัยรุ่นดังพลุแตกในยุค 90 ถึงแม้อาชีพหน้ากล้องจะมีค่าตอบแทนมากกว่า แต่เขารู้ตัวว่าหลงใหลในดนตรีตั้งแต่อยู่มัธยมต้น เจหายหน้าหายตาไปเรียนต่อต่างประเทศในช่วงที่ชื่อเสียงกำลังดังถึงขีดสุด และเริ่มชีวิตในเส้นทางดนตรี ใช้ชีวิตอยู่บนรถทัวร์คอนเสิร์ต เป็นหนึ่งในทีมของ Kenna วงเล่นเปิดให้กับศิลปินอย่าง เดฟ กาฮาน (นักร้องนำวง Depeche Mode) เป็นโปรดิวเซอร์ให้ศิลปินหลายคน อย่าง Hugo, 25hours และ Slot Machine รวมถึงเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งเทศกาล Wonderfruit Festival เป็นเจ้าภาพเวที Enfold Stage เมื่อปี 2023 และตัวเขาได้รับรางวัลสำคัญมากมายเช่น Male Artist of the Year, Producer of the Year, และ Record of the Year 
เจ มณฑล ในวัย 47 ปี ยังคงใช้ชีวิตทางเลือกในหลากหลายมิติ ทั้งกาย ใจ ดนตรี จิตวิญญาณ และยังไม่ลืมที่จะหาบาลานซ์ชีวิตให้ทำงานในระยะยาวได้จริง พร้อมการกลับมาในอัลบั้มใหม่อย่าง The Enfold Sessions ที่โปรดิวซ์เพลงด้วยตนเองทั้งหมด ไปฟังชีวิตฉบับอัปเดตของแขกรับเชิญคนแรกในรายการ Coming of Age อีกครั้งพร้อมกันได้เลย

รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน บิว-พิชญวรรณ เลิศล้ำสมบัติ สมาชิกวง V!NX (วิงซ์) วง J-POP สไตล์ไทยจากค่าย A Lot Of Tone มาคุยเรื่อง ‘หลวงพ่อโต’ ช่ื่อฮิตของพระพุทธรูปองค์ใหญ่ในหลายวัดทั่วประเทศ ซึี่งมีหลายตำนาน ในวันพระใหญ่ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (วันมาฆบูชา)
บทสนทนาเริ่มตั้งแต่ ‘วันพระใหญ่’ ต่างยังไงกับ ‘วันพระเล็ก’ ซึ่งวันพระใหญ่ใช้เรียกวันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 15 ค่ำของทุกเดือน เป็นวันที่พระสงฆ์ลงอุโบสถสวดปาฏิโมกข์ ทบทวนพระวินัยทั้ง 227 ข้อ ถือเป็นการชำระความบริสุทธิ์ของหมู่สงฆ์ ส่วนญาติโยมก็มักเข้าวัด ถือศีล ฟังธรรม ทำบุญมากกว่าวันอื่น
ถ้าขยับจาก วันพระใหญ่ มาสู่ ‘พระใหญ่’ จะเห็นว่าการสร้างพระพุทธรูปขนาดใหญ่มีประวัติยาวนานและมีชื่อเรียกลำลองโดยชาวบ้านว่า ‘หลวงพ่อโต’ แล้วต่อท้ายด้วยชื่อวัด เช่น หลวงพ่อโต วัดไชโยวรวิหาร หรือ พระเจ้าตนหลวง วัดศรีโคมคำ จังหวัดพะเยา แปลตรงตัวว่าพระพุทธรูปองค์ใหญ่ หรือ พระเจ้าใหญ่
คติการสร้างพระพุทธรูปองค์ใหญ่พบได้ตั้งแต่ศิลปะอินเดียโบราณ ก่อนจะแพร่เข้ามาสู่ดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยมีหลักฐานตั้งแต่สมัยทวารวดี ต่อเนื่องถึงสุโขทัย อยุธยา และดำรงอยู่มาจนถึงปัจจุบัน
การสร้างพระใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นง่าย ๆ ต้องใช้แรงงาน ทรัพยากร และการจัดการจำนวนมาก จึงมักเกิดขึ้นในช่วงที่บ้านเมืองมีเสถียรภาพ 
หนึ่งในพระใหญ่ที่น่าสนใจมากคือพระอจนะ วัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย พระพุทธรูปองค์ใหญ่ ประดิษฐานในมณฑปสี่เหลี่ยมที่แทบจะพอดีกับองค์พระ มีตำนานเล่าว่าครั้งหนึ่งในสมัยสมเด็จพระนเรศวร เมื่อทหารเกิดความหวาดหวั่น พระองค์ทรงให้คนไปซ่อนตัวด้านหลังองค์พระแล้วกล่าวถ้อยคำให้กำลังใจ เสมือนพระพุทธรูปพูดได้
อีกองค์หนึ่งคือหลวงพ่อโต วัดพนัญเชิง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พระพุทธรูปขนาดใหญ่ที่มีตำนานว่า น้ำพระเนตรไหลเป็นโลหิตก่อนกรุงศรีอยุธยาแตก เมื่อเรื่องเล่าผูกเข้ากับเหตุการณ์ทางการเมือง พระพุทธรูปองค์นี้จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของชะตากรรมเมือง ไม่ใช่เพียงวัตถุสำหรับกราบไหว้
ในปัจจุบันก็ยังคงมีการสร้างพระใหญ่ เช่น พระพุทธมหานวมินทรศากยมุนีศรีวิเศษไชยชาญ วัดม่วง จังหวัดอ่างทอง สูงถึง 95 เมตร ความสูงที่มองเห็นได้จากระยะไกล พระใหญ่จึงยังทำหน้าที่แสดงความศรัทธาของชุมชน

ชวน เชฟแบล็ค-ภานุภน บุลสุวรรณ จากร้าน Blackitch Artisan Kitchen เชียงใหม่ เชฟในยุคบุกเบิกการทำอาหารจากวัตถุดิบท้องถิ่นไทย คุยเรื่องประสบการณ์การตามหาของดีจากทั่วประเทศแบบลงไปถึงแหล่งจริง ความพิเศษของวัตถุดิบจากแหล่งต่าง ๆ และทำอย่างไรจึงจะเข้าถึงของดีจากที่ต่าง ๆ ได้ และแนะนำวิธีทำอาหารแบบเข้าใจทั้งอาหารและเข้าใจตัวเอง